Welk soort camera

Wanneer je je eerste camera gaat kopen, is het vaak moeilijk om te kiezen welke het moet worden. Het aanbod is erg groot en het advies dat je krijgt als je op bijvoorbeeld Facebook om hulp vraagt is zeer divers en en maakt je keus er meestal ingewikkelder door dan makkelijker. Dat komt omdat veel mensen adviseren aan de hand van hun eigen ervaring. Zijn zij blij met een camera, dan gaan ze er vanuit dat dit voor iedereen een geschikte camera zal zijn. Helaas is dit lang niet altijd het geval. Wat voor de één heel fijn is, kan voor een ander niet toereikend of juist een behoorlijke overkill zijn. Daarom is het belangrijk dat je eerst zelf gaat bepalen welke soort camera voor jou het meest geschikt is. Je hebt daarbij keuze uit drie verschillende soorten:

  • de compactcamera;
  • de systeemcamera en
  • de spiegelreflexcamera.

    Even tussendoor twee belangrijke weetjes:

  • DSLR is de afkorting voor ‘Digital Single Lens Reflex‘ oftewel een spiegelreflexcamera.
  • Een bridgecamera is géén systeemcamera (een misverstand dat ik steeds vaker tegenkom), maar een high-end compactcamera. Voor de komst van de systeemcamera, was de bridgecamera de ‘brug’ tussen de simpele point-and-shoot compactcamera en de DSLR.

Alle drie de soorten camera’s hebben voor- en nadelen. Om de keuze welke camera nu echt bij jou past te vereenvoudigen zal ik hieronder een lijst geven met de diverse voor- en nadelen per camera soort:

Compactcamera:

Voordelen Nadelen
Compact gebouwd, dus geen gesjouw met een zware tas en daardoor makkelijker mee te nemen. Beeldkwaliteit is door een kleinere sensor bij hogere ISO waarden slechter: de camera geeft sneller ruis (digitale grofkorreligheid). Tegenwoordig zijn er echter ook compactcamera’s met fullframe sensoren, deze zijn echter behoorlijk aan de prijs.
Vaak gunstiger geprijsd, behalve wanneer je kiest voor de top modellen. Er is altijd sprake van een afdrukvertraging, waardoor het moment soms alweer voorbij is voor de foto daadwerkelijk gemaakt is.
Je heb de mogelijkheid om kleine filmpjes te maken of geluidsopnames. Geen andere lenzen mogelijk en daardoor een beperking van de mogelijkheden.
Veel compactcamera’s hebben een hele grote keus kant-en-klare programma’s (portret, landschap, eten, nacht, sneeuw, dieren, vuurwerk, enz.) zodat je automatisch ‘de juiste’ instellingen gebruikt. Bij de doorsnee compactcamera’s is het niet mogelijk om een externe flitser aan te sluiten of filters te plaatsen. Bij de uitgebreidere modellen is dit vaak wel weer mogelijk.
De beeldsensor wordt niet vuil, aangezien je geen lenzen kunt verwisselen.Dit scheelt de kosten van het laten schoonmaken van de sensor bij sensorvuil. Vaak heeft de lens last van vignettering in de hoeken (dit is het donkerder worden van de foto in de hoeken).
Er is standaard een macrofunctie aanwezig en soms zelfs een super-macrostand waarbij je het onderwerp tot 2 cm kunt benaderen. Het spelen met scherptediepte is door de kleinere sensor niet mogelijk. Tegenwoordig is het verkrijgen van een wazige achtergrond bij diverse modellen softwarematig aanwezig. Voor de compactcamera’s met grotere sensoren speelt dit nadeel niet.
Altijd de mogelijkheid om via het LCD-scherm te fotograferen (live-view) en bij sommige camera’s ook de mogelijkheid om dit scherm uit te klappen en te draaien. Dit is vooral heel handig bij fotograferen vanuit een hele lage of hoge positie. Bij een toenemend aantal compactcamera’s ontbreekt de zoeker en kun je alleen nog maar via het LCD-scherm kijken (live-view). Hierdoor heb je de camera minder stabiel vast (verder van het lichaam vandaan geeft minder steun). Ook is het beeld op een LCD-scherm niet altijd even goed te zien (vooral niet met fel (zon)licht).
Met name geschikt voor macro en landschapsfotografie.  

 

Systeemcamera:

Voordelen Nadelen
Een systeemcamera lijkt op kunnen meer op de DSLR, maar hij is een stuk lichter en kleiner gebouwd.
Je hebt alle vrijheid om alles naar je eigen manier in te stellen (binnen de grenzen van je apparatuur en accessoires).
Ondanks dat hij kleiner en lichter is dan de DSLR, is hij nog altijd een stuk zwaarder en groter dan de compactcamera en loop je nog altijd met losse lenzen te sjouwen.
Als je je camera gaat vervangen voor een nieuwer model, dan zijn je lenzen, mits de nieuwere camera wel van hetzelfde merk is, over het algemeen nog gewoon te gebruiken. Als je veel verschillende soorten fotografie beoefent, houdt dit in dat je ook verschillende lenzen nodig hebt. Dit is een kostbare aangelegenheid.
De sensor is groter dan die van een ‘standaard’ compactcamera (de nieuwere modellen met grotere sensor laat ik dus even buiten beschouwing). De body is kleiner en lichter, maar, met name de telelenzen, zijn in verhouding erg groot en zwaar. Dit geeft een ongebalanceerd geheel. Niet iedereen vindt dat prettig vasthouden, zeker niet als je een hele dag (uit de hand) aan het fotograferen bent.
Tegenwoordig hebben steeds meer systeemcamera’s dezelfde formaten sensor als bij de DSLR’s. Een grotere sensor zorgt voor een betere kwaliteit, met name in slecht licht omstandigheden. Niet alle systeemcamera’s beschikken over een zoeker. Bij zonnig weer is het lcd-scherm soms lastig af te lezen en in dat soort gevallen is de zoeker toch wel erg prettig om te hebben.
Aangezien je lenzen in allerlei verschillende kwaliteiten kunt kopen, kun je vervelende zaken zoals vignettering voorkomen door betere lenzen te kopen. Uiteindelijk wordt de kwaliteit van de foto mede bepaald door de kwaliteit van de lens. Vaak zijn de camera’s erg uitgebreid in de mogelijkheden en dat maakt dat enige studie noodzakelijk is om uit je camera te kunnen halen wat er in zit.
Je hebt bijna altijd de mogelijkheid om in RAW te fotograferen.  Dit kan echter ook met veel high-end compactcamera’s en zeker met alle DSLR’s. Door o.a. het verwisselen van de lenzen komt er stof en vuil op de sensor. Dit gebeurt bij de DSLR ook, maar deze heeft de spiegel nog voor de sensor zitten. De spiegel beschermt de sensor dus als het ware en deze ontbreekt bij de systeemcamera.
Systeemcamera’s zijn stiller dan DSLR’s, aangezien er geen spiegel opgeklapt hoeft te worden. Tel dit op bij het kleinere formaat en je hebt een camera die minder opvallend is dan de DSLR en een betere beeldkwaliteit geeft dan de meeste compactcamera’s. Dus een camera die uitstekend geschikt is voor low-profile-fotografie, zoals bijvoorbeeld straatfotografie. Voor macrofotografie moet een aparte lens worden aangeschaft. Dit brengt extra kosten met zich mee. Voor een DSLR geldt dit ook.
Je kunt diverse soorten lenzen gebruiken, zodat je de lens kunt kiezen die het meest geschikt is voor wat jij wilt fotograferen. Veel systeemcamera’s hebben een elektronische zoeker. Dit vindt lang niet iedereen prettig kijken. Sommige mensen ervaren het elektronische beeld van de zoeker als erg onrustig om naar te kijken.
Veel systeemcamera’s hebben een elektronische zoeker.Hierdoor kun je al voordat je je foto maakt, zien wat het uiteindelijke beeld gaat worden  De zoeker is niet altijd aanwezig. Je kunt dan alleen via het LCD-scherm kijken (live-view). Hierdoor heb je de camera minder stabiel vast (verder van het lichaam vandaan geeft minder steun). Ook is het beeld op een LCD-scherm niet altijd even goed te zien (vooral niet met fel (zon)licht).
De camera heeft een groter bereik qua ISO-waardes dan een doorsnee compactcamera.  

 
DSLR:

Voordelen Nadelen
Je hebt alle vrijheid om alles naar je eigen manier in te stellen (binnen de grenzen van je apparatuur en accessoires). Een DSLR is gemiddeld zwaarder dan een compactcamera en een systeemcamera. Ook zijn ze groter. 
Als je je camera gaat vervangen voor een nieuwer model, dan zijn je lenzen, mits de nieuwere camera wel van hetzelfde merk is, over het algemeen nog gewoon te gebruiken. Hier zijn een paar uitzonderingen op, maar uitzonderingen bevestigen de regel. Als je veel verschillende soorten fotografie beoefent, houdt dit in dat je ook verschillende lenzen nodig hebt. Dit is een kostbare aangelegenheid.
Je heb allerlei losse accessoires, bijvoorbeeld een externe flitser, een batterypack (zodat je veel langer kunt fotograferen zonder batterijen te verwisselen), een draadontspanner, een hoekzoeker (dit is een apparaatje dat je op de gewone zoeker plaats waardoor je onder een hoek kunt kijken), enz. Hoe meer lenzen en overige accessoires je hebt, hoe groter je tas moet worden. En helaas ook hoe zwaarder deze wordt.
Aangezien je lenzen in allerlei verschillende kwaliteiten kunt kopen, kun je vervelende zaken zoals vignettering voorkomen door betere lenzen te kopen. Uiteindelijk wordt de kwaliteit van de foto mede bepaald door de kwaliteit van de lens. Vaak zijn de camera’s erg uitgebreid in de mogelijkheden en dat maakt dat enige studie noodzakelijk is om uit je camera te kunnen halen wat er in zit.
Fotograferen doe je door de optisch zoeker. Het is een beeld dat door iedereen als rustig wordt ervaren (in tegenstelling tot dat van een elektronische zoeker). Om mooie macrofoto’s te kunnen maken moet een aparte lens worden aangeschaft, wat extra kosten met zich meebrengt. (Of andere hulpmiddelen.)
Bij de huidige modellen is er ook de mogelijkheid om via het LCD-scherm te fotograferen (live-view) en bij sommige camera’s kun je het scherm ook uitklappen en/of te draaien. Dit is vooral heel handig bij fotograferen vanuit een hele lage of hoge positie. Door o.a. het verwisselen van de lenzen komt er stof en vuil op de sensor. Dit resulteert in vervelende vlekjes op de foto. Het schoon-maken van de beeldsensor kun je wel zelf doen, maar de kans op onherstelbare schade is zeker aanwezig, dus het beste kun je dit door een professional laten doen. Dit brengt uiteraard weer extra kosten met zich mee.
Je hebt de mogelijkheid om in RAW te fotograferen. Dit kan echter ook met veel high-end compactcamera’s en met de systeemcamera’s.  
DSLR zijn snelle camera’s. Zij hebben geen last van een afdrukvertraging zoals bij de compactcamera’s, waardoor elk moment direct vastgelegd kan worden (denk hierbij aan spelende kinderen of dieren die niet blijven stilzitten tot de foto is genomen). Ook starten ze vaak sneller op dan compactcamera’s.  
Je kunt diverse soorten lenzen gebruiken, zodat je de lens kunt kiezen die het meest geschikt is voor wat jij wilt fotograferen.  
De beeldkwaliteit is door een grotere sensor bij hogere ISO-waardes beter; de camera vertoont minder ruis.  
De camera heeft een groter bereik qua ISO-waardes dan een doorsnee compactcamera.  
De camera (body) en de lenzen, zijn meer in evenwicht met elkaar dan bij de systeemcamera.  

 
Ik ga er niet vanuit dat deze lijsten compleet zijn. Er zijn vast nog wel meer voor- en nadelen te bedenken, maar het zal je in ieder geval een eind op weg helpen. Houd er ook rekening mee dat de technieken steeds veranderen en het kunnen van de compactcamera en de systeemcamera steeds dichter bij dat van de DSLR komt te liggen. Op dit moment (2019) zijn er zelfs al professionele fotografen die hun DSLR’s hebben ingeruild voor systeemcamera’s (uiteraard kiezen zij dan wel voor de topmodellen onder de systeemcamera’s).

Veel succes met je keuze en heb je vragen (of aanvullingen!), dan mag je mij altijd een berichtje sturen.