Mooi, een relatief begrip
Wanneer is een foto mooi? Dat is moeilijk te beantwoorden, want we hebben te maken met persoonlijke smaak. En smaken verschillen nu eenmaal en dat is maar goed ook, want anders wordt het al snel saai. Voor de ene persoon is een foto mooi wanneer deze fototechnisch helemaal klopt. Een andere persoon kan dit juist weer helemaal niet belangrijk vinden en kijkt alleen naar de uitstraling en het gevoel dat hij krijgt bij het zien van de foto. Weer een ander kijkt naar het gekozen moment en de emotie. Dan zijn er ook nog mensen die vooral beoordelen op de originaliteit. En tot slot heb je nog personen die veeleisend zijn. Die willen het liefst al de eerdergenoemde elementen tegelijk zien in een foto en pas dan vinden ze hem mooi.
Mooi is dus een relatief begrip.
Voor wie maak je de foto’s?
Maar wanneer mooi een relatief begrip is en afhangt van persoonlijke smaak, met wiens smaak moet je dan rekening houden bij het fotograferen? Ook dit is een vraag waar geen eenduidig antwoord op te geven valt. Behalve persoonlijke voorkeur, telt dit keer mee voor wie je de foto’s maakt.
- Fotografeer je alleen voor jezelf en nooit voor iemand anders, dan is je eigen smaak als het goed is doorslaggevend. Je kan je laten adviseren door anderen, bijvoorbeeld op een fotoforum of op Facebook, maar aan het eind moet je m.i. vooral doen wat je zelf mooi vindt!
- Fotografeer je voor derden, dan telt de smaak van die persoon/personen waarvoor je fotografeert natuurlijk mee. Alhoewel…
Fotograferen in opdracht
Fotografeer je in opdracht, dan is de smaak van je opdrachtgever zeker van belang. Maar wat als de mening van je opdrachtgever lijnrecht tegenover je eigen mening staat? Wiens mening moet dan de doorslag geven? De smaak van je opdrachtgever of je eigen smaak? Of misschien toch de smaak van de massa, van eventuele modellen, van je collega’s of …
Vooral bij een betaalde opdracht denken veel beginnende fotografen dat de klant koning is. Voor een deel is dat ook wel zo, maar toch moet je m.i. je eigen mening over wat mooi is nooit uitvlakken.
Het probleem waar je als professioneel fotograaf tegenaan loopt
Als professioneel fotograaf heb je dus te maken met de smaak van je klanten. Dat is een belangrijk punt om rekening mee te houden. Zou je daar namelijk aan voorbij gaan, dan is je klant hoogstwaarschijnlijk ontevreden en loop je het risico niet betaald te krijgen. Echter zijn de door jou gemaakte foto’s ook je spreekwoordelijke visitekaartjes. Heeft de klant een idee van ‘mooi’ dat in strijd is met je eigen smaak en je zou die foto’s toch maken, dan loop je twee risico’s:
- de meeste mensen zijn het eens met de smaak van je klant, zien de door jou gemaakte foto’s en willen vervolgens ook dat soort foto’s. Goed voor je inkomsten, maar je moet dan wel foto’s maken waar jezelf niet achterstaat. Dat haalt het plezier uit je vak!
- de meeste mensen zijn het niet eens met de smaak van je klant, zien de door jou gemaakte foto’s en denken: “Die fotograaf moeten we dus vooral niet hebben.”
Dus hoe dan ook heb je een probleem zodra de smaak van je klant niet overeenkomt met je eigen smaak: of je krijgt niet betaald of je krijgt aanvragen die je niet wilt of je krijgt geen klanten meer. Het lijkt alsof het niet te winnen valt. Echter valt dat in de praktijk best mee.
Hoe ikzelf met dit ‘probleem’ omga
Inkomen is belangrijk, er moet brood op de plank komen. Echter vind ik mijn eigen smaak en dat spreekwoordelijke visitekaartje ook erg belangrijk. Weet ik van tevoren al dat de klant wil dat ik foto’s maak waar ik zelf niet achter sta, dan weiger ik de opdracht en verwijs ik door naar een collega die wel dat soort foto’s maakt. Dit komt echter in de praktijk heel zelden voor, aangezien mijn klanten meestal eerst mijn portfolio bekijken. Hierdoor weten ze al in welke stijl ik fotografeer.
Komt er tijdens een shoot een vraag voor een foto waar ik mij echt niet prettig bij voel, dan zal ik dit ook weigeren. Uiteraard leg ik mijn klant dan wel uit waarom ik de foto niet wil maken. Ik zal in dat geval met een alternatief voorstel proberen te komen, dat we beide goed vinden. Gelukkig is dat in de bijna 16 jaar dat ik professioneel fotograaf ben nog nooit voorgekomen. Wat wel een paar keer is voorgekomen, is een keus of verzoek van de klant dat ik persoonlijk niet mooi vind, maar waarbij ik het niet onoverkomelijk vind. In zo’n geval deel ik wel mijn mening met de klant en geef ik uitleg waarom ik anders adviseer. Wanneer ik de klant niet overtuig, maak ik de foto’s zoals de klant het graag wil. Echter maak ik daarna, indien mogelijk, ook de foto zoals ik zelf denk dat het mooier is en die laat ik ook aan de klant zien. In 99% van de gevallen kiest de klant dan uiteindelijk toch voor mijn versie. En die overige 1%… ach je kunt niet alles hebben hè. 😉